Bức ảnh thay cho điều Monkey muốn nói với các bạn. Monkey tin chắc là 'Bạn có thể'

Trước tiên cũng xin được chia sẻ với các bạn là hiện Monkey đang làm phiên dịch cho một dự án về an toàn giao thông. Sở dĩ Monkey quyết định viết một bài chia sẻ về việc bắt đầu học tiếng Anh thế nào là bởi dạo này nhiều người hỏi Monkey về vấn đề này quá. Tiếng Anh của Monkey chẳng giỏi như nhiều người, chỉ đủ để hiểu người khác nói gì, chỉ đủ để nói cho người khác hiểu, và chỉ đủ để kiếm tiền bằng nó mà thôi. Monkey biết nhiều người tiếng Anh giỏi lắm, nhưng họ lại ‘lười’ chia sẻ. Vốn tiếng Anh của Monkey còn hạn hẹp,  nhưng với khát khao cháy bỏng là được chia sẻ với các bạn mọi thứ linh tinh và lỉnh kỉnh trên đời, nên Monkey vẫn quyết định đánh liều viết ra những điều mình nghĩ. Những gì Monkey viết dưới đây sẽ giúp các bạn hình dung được rõ ràng một con đường mà các bạn nên bước đi, từ con số không được viết một cách nắn nót nhất.

1. Đặt mục tiêu

Học thì học liên quan quái gì đến việc đặt mục tiêu? Thưa bạn, là có đấy. Nếu không muốn nói nó là yếu tố quyết định. Hãy tưởng tượng bạn đang trình bày một dự án bằng cái thứ tiếng mà bạn chẳng nghĩ là mình cần đến nó trước những đối tác nước ngoài đang muốn hợp tác với bạn. Hãy tượng tượng là bạn đang phát biểu trong một hội nghị quốc tế về việc con người Việt Nam đã đoàn kết lại với nhau như thế nào để giành chiến thắng trong những cuộc chiến tranh không cân sức và để có được những thành tựu trong công cuộc phát triển kinh tế ngày nay. Bây giờ, bạn hãy dừng tưởng tượng. Hãy đặt mục tiêu trở thành như thế. Đừng đặt mục tiêu quá thấp. Làm như thế chỉ khiến não bạn lười biếng thêm mà thôi. Mục tiêu lớn sẽ giúp não bạn phải suy nghĩ nhiều hơn và rồi một ngày bạn trở thành những gì bạn muốn. Tổng thống Barrack Obama nói ‘yes, we can’ cho cả nước Mỹ, bạn hãy liên tục nói ‘yes, I can’ cho bạn.

2. Tin bạn sẽ làm được và bạn phải làm được

Bạn tự hỏi cái gã Monkey này đang nói linh tinh gì thế? Monkey không say mà chỉ là đang ‘ngà ngà’ với điều mà mình đang nghĩ và đang viết thôi. Sau khi đặt ra một mục tiêu rõ ràng và đủ lớn, chẳng hạn diễn thuyết được như tổng thống Bill Clinton hay tổng thống đương nhiệm Barrack Obama, điều tiếp theo bạn cần làm là hàng ngày nói với mình rằng ‘bạn sẽ làm được’ và ‘bạn phải làm được’. Bằng cách như vậy, bạn sẽ chiến thắng được sự ‘lười biếng’ và sự ‘chần chừ’ vốn đã là kẻ thù của bạn bấy lâu nay. Làm như vậy, bạn sẽ tự thúc đẩy được bản thân mình, một việc mà bấy lâu nay bạn cứ trông chờ ở người khác. Hãy nói ‘yes, I can’ và ‘yes, I MUST do’.

3. Hãy bước đi nào

Sau khi bạn đã thực hiện được bước thứ nhất là đặt ra mục tiêu cho mình và bước thứ hai là tự thuyết phục mình rằng bạn sẽ làm được và bạn phải làm được, xin hãy bước đi đừng chần chừ.

3.1 Đăng ký ngay một khóa học về Phát âm

Học phát âm giống như xây móng cho ngôi nhà tương lai của bạn. Để nghe đúng, bạn cần biết thế nào là nói đúng. Học phát âm giúp bạn biết thế nào là nói đúng. Xin đừng nhầm lẫn giữa ‘phát âm – pronunciation’ với ‘giọng – accents’. Nhiều người nói thì nghe có vẻ giống Tây đấy, nhưng phát âm thì sai bét và đến Tây cũng không hiểu được. Khi học phát âm, các bạn cũng sẽ được chỉ về trọng âm, ngữ điệu, nhịp điệu và tốc độ nói – những yếu tố rất quan trọng.

Nhiều người hỏi Monkey nên học cái gì trước, giáo trình gì…., và Monkey thường trả lời là nên học Bảng chữ cái trước rồi đến cách phát âm trước khi nghĩ đến bất kỳ cái gì khác. Họ cười ‘hì hì’ vì nghĩ Monkey hay đùa. Monkey chẳng đùa tẹo nào. Vì đơn giản, nếu bạn không học thuộc và biết đánh vần 26 chữ trong Bảng chữ cái tiếng Anh, bạn chẳng thể nói cho người nước ngoài biết bạn tên là gì? Chẳng hạn khi một anh chàng nước ngoài đẹp trai hỏi bạn ‘Tên bạn là gì’’, bạn trả lời ‘Tên em là Lười’. Lúc đó Monkey nghĩ là họ sẽ cố nhắc lại tên bạn, đại loại như là ‘Lưới?’ với cái giọng lên cao, bạn bảo không, tên em là ‘Lười’ và hạ giọng xuống. Monkey chắc chắn là họ sẽ vẫn không phát âm theo bạn được, nên hỏi lại là “Thế tên bạn đánh vần thế nào?’. Lúc đó nếu bạn không thuộc bảng chữ cái tiếng Anh và cách đánh vần thì cuộc hội thoại của bạn và anh chàng dễ thương kia bị ‘tắc’ ngay từ câu thứ hai, và thế là bạn bị ‘kẹt xe’ trên con đường dẫn đến trái tim anh chàng ngoại quốc đó.

Bạn cần phân biệt được giữ ‘chữ cái – letters’ và ‘âm – sounds’. Tiếng Anh có 26 chữ cái, nhưng có đến 40 âm (trong đó 20 là nguyên âm (12 nguyên âm đơn và 8 nguyên âm đôi) và 24 là phụ âm). Sau khi các bạn nắm được cách đọc toàn bộ 40 âm này, các bạn có thể tự tra từ điển và tự thực hành được. Ngày nay nhiều người nhận ra vai trò quan trọng của việc phát âm, nên thường đăng ký lớp luyện phát âm do ‘người nước ngoài’ dạy. Đây cũng là một cách tốt. Nhưng cách tốt nhất là bạn tìm được một giáo viên người Việt mà có thể dạy về phát âm, vì lúc đó họ sẽ chỉ cho bạn biết với âm này, thì bạn phải dùng môi như thế nào, lưỡi ra sao, nó là âm vô thanh hay hữu thanh…(Monkey lấy ví dụ âm /f/: nó là một âm môi-răng (răng trên kết hợp với môi dưới) và là một âm ‘vô thanh’: có nghĩa là khi phát âm dây thanh quản không rung, trong khi đó âm /v/ cũng là một âm môi-răng (răng trên kết hợp với môi dưới), nhưng lại là âm ‘hữu thanh’: có nghĩa khi phát âm dây thanh quản rung lên). Các bạn chỉ được nói điều này nếu là giáo viên người Việt, còn nếu là người nước ngoài và trình độ tiếng Anh của bạn còn hạn chế, thì bạn cũng chỉ làm theo như con vẹt mà thôi.

3.2 Tự học từ vựng và Ngữ pháp

Song song với việc học phát âm, các bạn phải tự học Từ vựng và Ngữ pháp. Tất nhiên nếu bạn được ai hướng dẫn thì càng tốt. Từ vựng rất quan trọng. Thiếu từ vựng giống như là đi đánh trận mà không mang vũ khí. Mỗi ngày nên học được ít nhất 5 từ mới và mường tượng tình huống sẽ sử dụng 5 từ đó và tự tập nói đi nói lại. Hãy nhớ, từ mới và tình huống sử dụng từ, chứ không chỉ riêng từ. Chẳng hạn, khi học nghĩa của từ ‘miss: nhớ’, thì phải gắn nó với câu/tình huống cụ thể như “I miss my Monkey like crazy’ (mình nhớ anh Khỉ của mình phát điên . Mỗi ngày 5 từ (tức 5 câu), mỗi tháng 150 từ, và Monkey nghĩ số lượng những từ ‘mùi mẫn’ trong tiếng Anh không nhiều hơn thế. Tiếp đến là bạn phải học Ngữ pháp. Bạn chỉ giỏi tiếng Anh thực sự khi bạn nắm chắc Ngữ pháp. Ngữ pháp không chỉ quyết định cấu trúc câu, văn phong mà còn quyết định cả ‘nghĩa của câu.’ Ví dụ khi người học muốn nói một câu có nội dung tiếng Việt là “Đáng lý cậu nên thổ lộ cho cô ấy tình cảm của mình”!, thì người học nếu nắm vững ngữ pháp sẽ tìm được một câu tương đương trong tiếng Anh là “You should have shown her your love feelings!“. Ở đây, có thể thấy, nếu không nắm chắc ngữ pháp, người học sẽ nhọc công tìm từ “đáng lý” trong tiếng Anh.

3.3 Đăng ký một khóa học nói để tập phản xạ

Ngoại ngữ là một ‘kỹ năng’, giống như kỹ năng đánh máy, soạn thảo văn bản…Mà đã là kỹ năng thì đòi hỏi phải kiên trì ‘tập’ thì mới làm chủ được nó. Sau khi bạn đã nắm được cách phát âm, nắm được những hiện tượng ngữ pháp căn bẳn và xây dựng được cho mình một vốn từ vựng kha khá, các bạn nên đăng ký một lớp tiếng Anh giao tiếp để tập nói và tập phản xạ cho những tình huống giao tiếp trên thực tế. Ngoài ra, các bạn cũng nên tham gia các câu lạc bộ tiếng Anh để vừa có thêm bạn vừa để thực hành được tiếng Anh. Để tiếng Anh của bạn trở nên gần gũi và thân thiện hơn với người nước ngoài, Monkey nghĩ bạn nên tìm cho mình một môi trường để nói tiếng Anh thực sự. Cách tốt nhất là có một người bạn nước ngoài nói giỏi tiếng Anh, một người bản ngữ thì càng tuyệt. Internet giúp bạn làm điều đó thật dễ dàng. Sau khi bạn cảm thấy tiếng Anh cũng mình cũng ‘ngon phết rồi đấy’, bạn nên đăng ký vào trang web http://www.sharedtalk.com/ để tìm bạn và thực hành tiếng Anh. Hãy nhớ là chỉ khi nào bạn đã làm theo những bước Monkey nói ở trên thì bạn mới nên đăng ký vào trang www.sharedtalk.com nhé, vì việc đăng ký thôi cũng đòi hỏi bạn phải có vốn tiếng Anh nhất định. Nói nhỏ là Monkey cũng quen chị bạn người Nhật qua trang đó đấy. Chị ấy đang ở Việt Nam và định kỳ hàng tuần bọn mình đi uống bia và tán phét với nhau đủ thứ lỉnh kỉnh trên đời.

4. Hãy luôn ghi nhớ những nguyên tắc học tiếng Anh đơn giản sau đây:

(1) Đặt ra mục tiêu rõ ràng. Không có mục tiêu giống như bắt đầu đi mà chẳng biết mình đi đâu. Bạn nên đặt mục tiêu chung cho toàn bộ quá trình học và mục tiêu riêng cho ‘từng buổi học’.

(2) Thực hành bằng cách lặp lại lặp lại là phương pháp tốt nhất. Mỗi từ, mỗi câu nên được nói và viết ra càng nhiều càng tốt.

(3) Đánh bại tính ngại ngùng. Tranh thủ mọi cơ hội để nghe và nói tiếng Anh nhằm tập phản xạ.

(4) Dành thời gian học mỗi ngày, từ 30 phút đến 1 tiếng.

(5) Để đạt được thành công khi học tiếng Anh, cần nhớ rằng nỗ lực bản thân chiếm đến 90%, trong khi đó sự chỉ dẫn chỉ chiếm 10%.

Với bốn điểm Monkey trình bày ở trên, Monkey hy vọng rằng các bạn đã có được một bức tranh rõ ràng về con đường mình sẽ đi để chinh phục một ngôn ngữ toàn cầu này. Điều bây giờ bạn cần làm là ‘bước đi’ không chần chừ. Người Trung Quốc có một câu nói rất hay là ‘Chuyến đi dù dài nhất cũng bắt đầu bằng một bước đi’. Nếu bạn không bước những bước đầu tiên, không hành động, thì bạn sẽ vẫn đứng ở chỗ bạn đang đứng mà thôi. Bạn sẽ không bao giờ biết được cảm giác của người cán đích, bạn sẽ không bao giờ có được những niềm vui được tạo ra bởi những thử thách và những điều bất ngờ hay may mắn trên những bước đường của bạn. Monkey xin chúc bạn luôn giữ được động lực của người không ngừng tiến về phía trước và chúc bạn thành công.

Monkey Me
P.S. “Có cơ bản là có tất cả.”